نگاهی به فاجعه های زیست محیطی سد سیوند و مرگ هزاران فلامینگو و حیات وحش در آن
ديده بان يادگارهاي فرهنگي ايران(شاخهي يادمان)
گزارش از: ليلا صمدي
گزارش از: ليلا صمدي
اولين ارمغان سد سيوند
سرانجام خيلي زودتر از آنچه پيشبيني ميشد اولين دستاورد تخريبي راهاندازي سد سيوند به بار نشست و مرگ بيش از دو هزار جوجه فلامينگو، دوباره اين مساله را از حاشيه به متن راند و سكوت چندماههي مخالفان آبگيري سد سيوند را شكست.
سرانجام خيلي زودتر از آنچه پيشبيني ميشد اولين دستاورد تخريبي راهاندازي سد سيوند به بار نشست و مرگ بيش از دو هزار جوجه فلامينگو، دوباره اين مساله را از حاشيه به متن راند و سكوت چندماههي مخالفان آبگيري سد سيوند را شكست.
اگر چه غرق شدن منطقههاي مهم و كاوشنشدهي باستاني در تنگ بلاغي و تأثير مخرب رطوبت سد سيوند بر آثار تاريخي منطقهي پاسارگاد، علتالعلل مخالفت ايراندوستان به آبگيري سد سيوند بود، اما تخريب محيط زيست با مرگ بيش از دو هزار جوجه فلامينگو بر اثر خشك شدن درياچهي بختگان، پيش از تأثير رطوبت سد به آثار تاريخي خود را نشان داد.
روزهايي كه پيشبيني ميشد تالابها، آبگيرها و درياچههاي استان فارس بر اثر راهاندازي سدهايي چون سيوند در بالادست درياچهي بختگان، با معضل خشكي و كمآبي مواجه شوند از راه رسيد و نشانههاي مرگ زيستمندان در اين مناطق با مرگ فلامينگوها در درياچهي بختگان آشكار شد.
در روزهاي گذشته به علت تداوم خشكسالي و خشكيدگي درياچهي بختگان در شهرستان نيريز در شرق استان فارس، هزاران فلامينگوي زيستمند در اين منطقه تلف شد و هزاران فلامينگوي ديگر نيز در معرض آسيب قرار گرفت.
سرعت بروز اين حادثه كه كارشناسان از آن به عنوان فاجعهي اقليمي و رخداد تلخ زيستمحيطي ياد كردهاند به حدي سريع بود كه حتا با بسيج نيروهاي مردمي و استفاده از سازمانهاي مردمنهاد نيز نتوانستند همهي فلامينگوهاي در معرض آسيب را نجات دهند و دام مرگ به سرعت براي زيستمندان در اين درياچه گسترده شد.
چشمانداز درياچهي بختگان در مدخل ورودي شهر نيريز هميشه يادآور آبادي، رونق، سرسبزي و طراوت اين شهر آباد بود و همنشيني اين درياچهي پرآب با باغهاي سرسبز، منطقه نيريز را به شربتخانهي فارس معروف كرده بود.
روزهايي كه پيشبيني ميشد تالابها، آبگيرها و درياچههاي استان فارس بر اثر راهاندازي سدهايي چون سيوند در بالادست درياچهي بختگان، با معضل خشكي و كمآبي مواجه شوند از راه رسيد و نشانههاي مرگ زيستمندان در اين مناطق با مرگ فلامينگوها در درياچهي بختگان آشكار شد.
در روزهاي گذشته به علت تداوم خشكسالي و خشكيدگي درياچهي بختگان در شهرستان نيريز در شرق استان فارس، هزاران فلامينگوي زيستمند در اين منطقه تلف شد و هزاران فلامينگوي ديگر نيز در معرض آسيب قرار گرفت.
سرعت بروز اين حادثه كه كارشناسان از آن به عنوان فاجعهي اقليمي و رخداد تلخ زيستمحيطي ياد كردهاند به حدي سريع بود كه حتا با بسيج نيروهاي مردمي و استفاده از سازمانهاي مردمنهاد نيز نتوانستند همهي فلامينگوهاي در معرض آسيب را نجات دهند و دام مرگ به سرعت براي زيستمندان در اين درياچه گسترده شد.
چشمانداز درياچهي بختگان در مدخل ورودي شهر نيريز هميشه يادآور آبادي، رونق، سرسبزي و طراوت اين شهر آباد بود و همنشيني اين درياچهي پرآب با باغهاي سرسبز، منطقه نيريز را به شربتخانهي فارس معروف كرده بود.
اكنون چشمانداز درياچهي بختگان به سفرهاي از نمك، عطش و تركخوردگي تبديل شده است و عطش و كمآبي جاي طراوت و سرزندگي را در درياچه گرفته است.
وزش تند بادها نيز بر بحران كمآبي و خشكيدگي درياچهي بختگان افزوده و موجب شده است كه لهيب گرما و عطش بر بستر اين درياچه حركت كند و نمكزارها را گاه با گردبادي از نمك و شوري به حركت درآورد.
مسوولان ادارهي كل حفاظت از محيط زيست استان فارس راهاندازي سدهايي مانند سيوند، در بالادست درياچهي بختگان و رعايت نكردن سهم اين درياچه از دريافت آب رودخانههاي بالادست را عاملي براي خشكيدگي آن دانستند.
از جمله سدهايي كه در بالادست اين درياچه راهاندازي شده، سد درودزن است كه سابقهي راهاندازي آن به دههي 50 برميگردد كه بيتأثير در خشكيدگي درياچهي بختگان نبوده است هر چند تير خلاص اين فاجعه را سد سيوند شليك كرده است.
از ديگر سدهايي كه در سالهاي اخير ساخته شده و به بهرهبرداري رسيده سد ملاصدراست كه بر روي سرشاخهي رودخانه كر در بالادست اين درياچه قرار دارد.
ادارهي كل حفاظت از محيط زيست پيشتر اعلام كرد: راهاندازي سد، كمآبي در پارك ملي بختگان و نابودي حيات وحش را در پي داشته و اين منطقه را در معرض خطر و تهديد قرار داده است.
سد سيوند در ارديبهشتماه امسال همزمان با سفر رييسجمهوري به استان فارس درحالي آبگيري شد كه سازندگان آن در برابر دوستداران يادگارهاي فرهنگي اطمينان دادند كه سد سيوند هيچگونه آسيبي به ميراث فرهنگي و محيط زيست نميرساند و اين سد با بررسي كارشناسانه ساخته ميشود.
سازمان ميراث و فرهنگي و گردشگري هم در ميان اعترضها و جنجال فراواني كه از سوي دوستداران يادگارهاي فرهنگي صورت گرفت، اعلام كرد: كاوش باستانشناسي در تنگه بلاغي به پايان رسيده و آبگيري سد سيوند از نظر اين سازمان بلامانع است.
وزش تند بادها نيز بر بحران كمآبي و خشكيدگي درياچهي بختگان افزوده و موجب شده است كه لهيب گرما و عطش بر بستر اين درياچه حركت كند و نمكزارها را گاه با گردبادي از نمك و شوري به حركت درآورد.
مسوولان ادارهي كل حفاظت از محيط زيست استان فارس راهاندازي سدهايي مانند سيوند، در بالادست درياچهي بختگان و رعايت نكردن سهم اين درياچه از دريافت آب رودخانههاي بالادست را عاملي براي خشكيدگي آن دانستند.
از جمله سدهايي كه در بالادست اين درياچه راهاندازي شده، سد درودزن است كه سابقهي راهاندازي آن به دههي 50 برميگردد كه بيتأثير در خشكيدگي درياچهي بختگان نبوده است هر چند تير خلاص اين فاجعه را سد سيوند شليك كرده است.
از ديگر سدهايي كه در سالهاي اخير ساخته شده و به بهرهبرداري رسيده سد ملاصدراست كه بر روي سرشاخهي رودخانه كر در بالادست اين درياچه قرار دارد.
ادارهي كل حفاظت از محيط زيست پيشتر اعلام كرد: راهاندازي سد، كمآبي در پارك ملي بختگان و نابودي حيات وحش را در پي داشته و اين منطقه را در معرض خطر و تهديد قرار داده است.
سد سيوند در ارديبهشتماه امسال همزمان با سفر رييسجمهوري به استان فارس درحالي آبگيري شد كه سازندگان آن در برابر دوستداران يادگارهاي فرهنگي اطمينان دادند كه سد سيوند هيچگونه آسيبي به ميراث فرهنگي و محيط زيست نميرساند و اين سد با بررسي كارشناسانه ساخته ميشود.
سازمان ميراث و فرهنگي و گردشگري هم در ميان اعترضها و جنجال فراواني كه از سوي دوستداران يادگارهاي فرهنگي صورت گرفت، اعلام كرد: كاوش باستانشناسي در تنگه بلاغي به پايان رسيده و آبگيري سد سيوند از نظر اين سازمان بلامانع است.
+ نوشته شده در دوشنبه نهم مهر ۱۳۸۶ ساعت 18:7 توسط مرد پارسي
|